Ақпараттық қауіпсіздік · зертханалық жұмыс №4

QazTech

Тәуекелді бағалау — №3 сценарийлеріне Likelihood пен Impact қойып, Risk = L × I және 5×5 матрица құру.

Кіріс · №312 қауіп сценарийі

№4 фокусRisk Register және матрица

Шығыс · №5High / Critical → treatment

Жалпы логика

Сегіз жұмыс — бір үздіксіз тізбек

1 → 2 → … → 8Қазіргі жұмыс — 04. Алдыңғы нәтиже осы жұмыстың кірісі.

Әр жұмысты басыңыз — қысқаша байланыс ашылады

№4 зертханалық жұмыс

Ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдерін бағалау

Мақсат: тәуекел ықтималдығы мен әсерін бағалау, Risk Register және 5×5 Risk Matrix құру, қалдық тәуекелді есептеу. Risk = Likelihood × Impact.

Балл	Likelihood	Impact
1	Өте төмен	Елеусіз
2	Төмен	Аз
3	Орташа	Орташа
4	Жоғары	Елеулі
5	Өте жоғары	Критикалық

Risk score	Деңгей
1–4	Low
5–9	Medium
10–16	High
17–25	Critical

Практикалық тапсырмалар

Не істеу керек?

Тапсырманы басыңыз

3110 сценарийге L және I＋
№3-тің 12 сценарийі бағаланды. S01–S03 үлгідегі сандар: 4×5, 3×4, 3×3.
32Risk = L × I＋
Әр жолда көбейтінді. Мысал: 4 × 5 = 20.
335×5 матрица＋
Жоғарыдан L5, солдан оңға I1–I5. Ұяшықтағы сан — сол L мен I көбейтіндісі, ішінде сценарий ID.
34High және Critical стратегия＋
Avoid, Mitigate, Transfer немесе Accept. Critical үшеуі де Mitigate. S10 өрт — Transfer. S09 Medium — Accept.
35Residual кемінде 5＋
Шарадан кейінгі L × сол I. S01: 2×5=10. S02: 1×4=4. S03: 2×3=6. S04: 2×4=8. S05: 2×5=10. S06: 1×5=5.
36Өзгерісті түсіндіру＋
MFA ықтималдықты түсіреді, әсер қалуы мүмкін. Келесі слайдтағы талдау.

Үлгі · 12 тәуекел

Risk Register

RR = шарадан кейінгі L × бастапқы I. S09 Accept — L өзгермейді. S10 Transfer — оқиға ықтималдығы сол, қаржылық шығын сақтандыруға беріледі.

ID	Сценарий	L	I	Risk	Деңгей	Стратегия	Жаңа L	RR	Қалдық
S01	Клиент БҚ ұрлануы	4	5	20	Critical	Mitigate	2	10	High
S02	Ноутбук жоғалуы	3	4	12	High	Mitigate	1	4	Low
S03	Сайт тоқтауы	3	3	9	Medium	Mitigate	2	6	Medium
S04	Email аккаунттың бұзылуы	5	4	20	Critical	Mitigate	2	8	Medium
S05	AD серверде malware	4	5	20	Critical	Mitigate	2	10	High
S06	Backup жойылуы	3	5	15	High	Mitigate	1	5	Medium
S07	Жалған төлем	3	5	15	High	Mitigate	2	10	High
S08	VPN бұзу	4	4	16	High	Mitigate	2	8	Medium
S09	Wi‑Fi тыңдау	3	3	9	Medium	Accept	3	9	Medium
S10	Сервер бөлмесінде өрт	2	5	10	High	Transfer	2	10	High
S11	Қызметкер деректерінің жылыстауы	3	5	15	High	Mitigate	2	10	High
S12	Файлдың жойылуы	3	4	12	High	Mitigate	2	8	Medium

Тапсырма 33

5×5 Risk Matrix

1–4 Low5–9 Medium10–16 High17–25 Critical

L \ I

I1

I2

I3

I4

I5

L5

5

10

15

20
S04

25

L4

4

8

12

16
S08

20
S01 S05

L3

3

6

9
S03 S09

12
S02 S12

15
S06 S07 S11

L2

2

4

6

8

10
S10

L1

1

2

3

4

5

Тапсырма 35–36

Неге балл өзгерді

Жолды басыңыз — неге Likelihood түсті, ал Impact қалды

20→10S01 Клиент БҚ＋
L 4→2, I 5 қалды, 2×5=10, Critical→High. Құқықты шектеу ұрлауды сиретеді. Сәтті шыққан көшірменің заңдық зияны сол — сондықтан Impact түспеді.
12→4S02 Ноутбук＋
L 3→1, I 4 қалды, 1×4=4, High→Low. Есеп үлгісіндегідей ықтималдық төмендетілді. Шифрлау іс жүзінде Impact-ты да түсіруі мүмкін — оны №5-те бөлек көрсетеміз.
9→6S03 Сайт＋
L 3→2, I 3, 2×3=6, Medium сол деңгейде. Резерв тоқтауды сиретеді, тоқтаса бедел зияны қалады.
20→8S04 Фишинг＋
MFA L 5→2, I 4 қалды, 2×4=8, Critical→Medium. Аккаунт бәрібір бұзылса, хаттардың зияны өзгермейді.
20→10S05 AD malware＋
Патч L 4→2, I 5 қалды. Сервер шын мәнінде зақымданса, компания әлі тоқтайды.
15→5S06 Backup＋
Офлайн көшірме L 3→1, I 5. Жоғалту сирейді. Болып қалса, қалпына келтірмеудің зияны сол.

Бақылау сұрақтары

Өзін-өзі тексеру

Сұрақты басыңыз — жауап ашылады

37Risk, Likelihood және Impact＋
Risk — қауіптің бізге тигізетін өлшенген қаупі. Likelihood — қаншалықты жиі болуы мүмкін. Impact — болса қаншалықты зиян. Risk = L × I.
38Inherent және Residual＋
Inherent — шараға дейінгі балл (мысалы S04 = 20). Residual — таңдалған шарадан кейінгі балл (2×4 = 8). Қалдық нөл болуы шарт емес.
39Accept қашан орынды?＋
Балл ұйымның тәбетінен төмен болса және шара одан қымбат болса. QazTech-та S09 = 9 Medium қабылданды. Critical тәуекелді үнсіз Accept етуге болмайды.
40Неге тәуекелді нөлге түсіру тиімсіз?＋
Әр келесі балл қымбаттайды. Нөлге жеткізу бизнес тоқтайтын шығын туғызады. Мақсат — критерийге сыйдыру, жою емес.
41Risk Matrix не үшін керек?＋
Қай сценарийді бірінші өңдеу керектігін бір көріністе көрсетеді. Critical оң жақ жоғарыда — №5 жоспары содан басталады.