Ақпараттық қауіпсіздік · зертханалық жұмыс №3

QazTech

Қауіптер мен осалдықтарды анықтау — №2 активтеріне threat, vulnerability және салдарды ажыратып, тіркелім құру.

Кіріс · №216 актив, топ-5 CIA
№3 фокусThreat & Vulnerability Register
Шығыс · №410+ сценарий → L × I

Жалпы логика

Сегіз жұмыс — бір үздіксіз тізбек

1 → 2 → … → 8Қазіргі жұмыс — 03. Алдыңғы нәтиже осы жұмыстың кірісі.

Әр жұмысты басыңыз — қысқаша байланыс ашылады

№3 зертханалық жұмыс

Қауіптер мен осалдықтарды анықтау

Мақсат: активтерге әсер ететін қауіптерді, осалдықтарды және ықтимал салдарды ажыратып, Threat & Vulnerability Register құру.

Threat＋
Активке зиян келтіруі мүмкін оқиға немесе әрекет. Мысал: фишинг.
Vulnerability＋
Қауіптің іске асуына жол беретін әлсіздік. Мысал: MFA жоқ. Бұл қауіп емес.
Оқиға＋
Қауіп осалдықты пайдаланған сәт. Мысал: аккаунттың бұзылуы.
Салдар＋
Оқиғадан кейінгі зиян. Мысал: құпия хаттардың таралуы.

Қауіп санаттары

Адам · техника · физика · табиғат

Санатты басыңыз — QazTech мысалы

Адамдық＋
Фишинг, инсайдер, парольді беру, қате жою. №1 SWOT: хабардарлық төмен, MFA толық емес.
Техникалық＋
Malware, ескі патч, ransomware, әлсіз VPN, бөлінбеген Wi‑Fi.
Физикалық＋
Ноутбуктің ұрлануы, сервер бөлмесіне бөгде кіру.
Табиғи＋
Өрт, су. Ықтималдық төмен, әсер жоғары — сондықтан балл кейін №4-те көрінеді.

Үш типтегі шара

Preventive · Detective · Corrective

Preventive ＋
Оқиғаны болдырмайды. MFA, шифрлау, патч, оқыту, құқықты шектеу.
Detective ＋
Болғанын байқайды. SIEM, EDR дабылы, кіру журналы, DLP ескертуі.
Corrective ＋
Кейін түзетеді. Парольді ауыстыру, хостты оқшаулау, backup-тан қалпына келтіру.

Практикалық тапсырмалар

Не істеу керек?

Тапсырманы басыңыз

  • 21Кемінде 10 актив, әрқайсына сценарий＋
    №2 тізімінен 12 актив алынды. Әр жолда бір қауіп, бір осалдық, бір салдар. Дерек пен жүйе шатастырылмайды.
  • 22Төрт санат＋
    Адамдық: S01, S04, S07, S11, S12. Техникалық: S03, S05, S06, S08, S09. Физикалық: S02. Табиғи: S10.
  • 23Үш control＋
    Әр сценарийде preventive, detective, corrective бар. Тізілімде жолды ашыңыз.
  • 24Фишинг сценарийі＋
    «Пароліңіздің мерзімі аяқталды» — келесі слайдта толық талдау. Бұл S04.
  • 25Ең қауіпті 3＋
    S04, S05, S01. Үшеуі де бірнеше активке жол ашады, тек бір жолдың балымен шектелмейді.

Үлгі · 12 сценарий · №2 активтері

Қауіптер мен осалдықтарды анықтау

Жолды басыңыз — осалдық, салдар және үш control. S01–S03 тапсырма үлгісіне сәйкес: клиент базасы, ноутбук, сервер.

  • S01Клиент БҚ ұрлануы＋
    АктивA01 Клиенттер БҚ
    СанатАдамдық. Қауіп — Деректі сыртқа шығару. Осалдық — DLP жоқ, экспорт шектелмеген.
    СалдарКлиент деректерінің таралуы, айыппұл және бедел
    PreventiveРөлдік қолжетімділік, экспортты бекіту
    DetectiveDLP және аномальды жүктеу дабылы
    CorrectiveҚұқықты жабу, клиентті хабарлау
  • S02Ноутбук жоғалуы＋
    АктивA10 Ноутбук
    СанатФизикалық. Қауіп — Ұрлану. Осалдық — Диск шифрланбаған.
    СалдарЖергілікті деректердің таралуы
    PreventiveДискіні шифрлау, экран құлпы
    DetectiveMDM: жоғалған құрылғы дабылы
    CorrectiveҚашықтан өшіру
  • S03Сайт тоқтауы＋
    АктивA03 Сайт
    СанатТехникалық. Қауіп — Қолжетімсіздік. Осалдық — Резервтік алаң жоқ.
    СалдарСайт ашылмайды, өтінім тоқтайды
    PreventiveCDN және резервтік хостинг
    DetectiveҚолжетімділік мониторингі
    CorrectiveРезервке ауыстыру
  • S04Email аккаунттың бұзылуы＋
    АктивA07 Пошта
    СанатАдамдық. Қауіп — Фишинг / account compromise. Осалдық — MFA жоқ.
    СалдарХаттар мен аккаунтқа рұқсатсыз қолжетімділік
    PreventiveMFA және пошта сүзгісі
    DetectiveКүдікті кіру, impossible travel
    CorrectiveСессияны үзу, парольді ауыстыру
  • S05AD серверде malware＋
    АктивA02 AD сервер
    СанатТехникалық. Қауіп — Malware. Осалдық — Patch кешіккен.
    СалдарҚызметтің тоқтауы, барлық кіру бұзылады
    PreventiveПатч мерзімі, желіні бөлу
    DetectiveEDR дабылы
    CorrectiveХостты оқшаулау, таза көшірмеден қалпына келтіру
  • S06Backup жойылуы＋
    АктивA11 Backup
    СанатТехникалық. Қауіп — Ransomware көшірмені шифрлайды. Осалдық — Офлайн көшірме жоқ.
    СалдарҚалпына келтіру мүмкін емес
    PreventiveӨзгермейтін офлайн көшірме
    DetectiveBackup сәттілігін тексеру
    CorrectiveОфсайт көшірмеден қалпына келтіру
  • S07Жалған төлем＋
    АктивA05 Бухгалтерия
    СанатАдамдық. Қауіп — Ішкі алаяқтық. Осалдық — Бір адам енгізеді және бекітеді.
    СалдарҚаржылық шығын, қате есеп
    PreventiveМіндетті бөлу, екі қол қою
    DetectiveТөлем журналын күнде салыстыру
    CorrectiveТөлемді тоқтату, тергеу
  • S08VPN бұзу＋
    АктивA08 VPN
    СанатТехникалық. Қауіп — Құпиясөзді іріктеу. Осалдық — MFA жоқ, әлсіз пароль.
    СалдарІшкі желіге сырттан кіру
    PreventiveVPN-ге MFA, lockout
    DetectiveСәтсіз кірулердің өсуі
    CorrectiveАккаунтты бұғаттау
  • S09Wi‑Fi тыңдау＋
    АктивA09 Wi‑Fi
    СанатТехникалық. Қауіп — Бөгде қосылу. Осалдық — Қонақ желі бөлінбеген.
    СалдарІшкі трафикті тыңдау
    PreventiveЖеліні бөлу — кейінге қалдырылған
    DetectiveБейтаныс құрылғы дабылы
    CorrectiveКілтті ауыстыру
  • S10Сервер бөлмесінде өрт＋
    АктивA14 Сервер бөлмесі
    СанатТабиғи. Қауіп — Өрт. Осалдық — Датчик әлсіз.
    СалдарСерверлердің жоғалуы
    PreventiveСақтандыру полисі
    DetectiveТүтін датчигі
    CorrectiveРезервтік алаң, сақтандыру төлемі
  • S11Қызметкер деректерінің жылыстауы＋
    АктивA04 Қызметкер ПДн
    СанатАдамдық. Қауіп — Инсайдер. Осалдық — Need-to-know жоқ.
    СалдарДербес деректердің жылыстауы
    PreventiveМинималды құқық
    DetectiveHR базасына кіру журналы
    CorrectiveҚұқықты алу, реттеушіге хабарлау
  • S12Файлдың жойылуы＋
    АктивA06 Файлдық сервер
    СанатАдамдық. Қауіп — Қате немесе қасақана жою. Осалдық — Нұсқа сақталмайды.
    СалдарКелісімшарттардың жоғалуы
    PreventiveЖою құқығын шектеу, нұсқалау
    DetectiveЖаппай жою дабылы
    CorrectiveКөшірмеден қалпына келтіру

Тапсырма 24

Фишинг: пароль мерзімі

Қызметкер «Пароліңіздің мерзімі аяқталды» сілтемесіне өтіп, логин мен паролін енгізді.

Қауіп＋
Фишинг — адамдық қауіп. Біреу жалған бет арқылы тіркелгі деректерін алғысы келеді.
Осалдық＋
MFA жоқ. Пошта сүзгісі әлсіз. Қызметкер хабарланбаған. Осалдық — қорғаныстағы тесік, хаттың өзі емес.
Активтер＋
Тікелей: A07 пошта. Жалғасуы: A02 AD, A01 клиент базасы, A12 CRM, A05 бухгалтерия — егер пароль қайталанса.
Салдар және control＋
Хаттар оқылады, төлем деректемесі ауысады, клиент деректері шығады. Preventive: MFA, сүзгі, оқыту. Detective: кіру аномалиясы. Corrective: сессияны үзу, парольді мәжбүрлеп ауыстыру, инцидент тикеті.

Тапсырма 25 · негіздеме

Ең қауіпті үш сценарий

  • 1S04 · Фишинг, MFA жоқ＋
    Бір басу бірнеше активке жол ашады: пошта, AD, CRM, клиент базасы. №1 SWOT-та MFA толық емес деп белгіленген — осалдық нақты. Ықтималдық жоғары, ауқым кең.
  • 2S05 · AD malware, кеш патч＋
    AD тоқтаса компания жүйеге кіре алмайды. CIA бойынша A және I = 5. Патчтың кешігуі белгілі әлсіздік.
  • 3S01 · Клиент базасының ұрлануы＋
    C және I = 5. Зиян ақшамен бітпейді: айыппұл, клиент сенімі, шарттың үзілуі. S06 backup әлсіз болса, S05-тен кейін қалпына келтіру де жоқ — сондықтан көшірме келесі тәуекел жұмысында жоғары тұрады.

Бақылау сұрақтары

Өзін-өзі тексеру

Сұрақты басыңыз — жауап ашылады

  • 26Threat және vulnerability айырмашылығы қандай?＋
    Threat — зиян келтіруі мүмкін оқиға (фишинг). Vulnerability — соған жол беретін әлсіздік (MFA жоқ). Оқиға — олар түйіскен сәт, салдар — зиянның өзі.
  • 27Preventive control мақсаты қандай?＋
    Қауіп осалдықты пайдаланбай тұрып тоқтату. Мысал: MFA, дискіні шифрлау, патч.
  • 28Detective control-ға үш мысал＋
    1) SIEM-дегі күдікті кіру. 2) EDR/антивирус дабылы. 3) DLP не жоғалған ноутбук туралы MDM ескертуі.
  • 29Corrective control қашан іске қосылады?＋
    Оқиға басталғаннан кейін: зиянды шектеу және қалпына келтіру. Мысал: аккаунтты бұғаттау, хостты оқшаулау, таза backup.
  • 30Осалдық бар болуы инцидент бола ма?＋
    Жоқ. Осалдық — мүмкіндік. Инцидент қауіп сол осалдықты пайдаланғанда туады. Сондықтан тәуекел келесі жұмыста ықтималдық пен әсер арқылы есептеледі.